Anton Çexov - Əptekədə
Şəvi niməbe. Kəy muəllim Yeqor Alekseiç Svoykin vaxt qin nıkardero doxtoriku duz bə əptek şe. Bə əpteki poplınqə dəvoştə bıə viriski doə xolion erəxe, faməşe ki, jıqo bızın qıləy ərbobi oqətə moynə paylo, yaənki bə osınə rodari kə şedəş. Odəm bo ğədəm şodoeən tarsedə”. Svoykin bə əptek dəşe. Dınyo həmə əptekonədə bə ə curi bu əvış jəy.
Elm iyən dəvoon dəqiş bıedən, əncəx əptekə bu materiyə ğəzinə əbədiye. Ə bu çəmə bobon məsəşone, çəmə nəvəonən bəməsen. Di bıero əptekədə odəm-modəm nıbe. Viriski doə zardə mizi peştono ki, səpeş de vıldonon dılədə bıə siqnəturə purbe, qıləy xonəxo mandəbe. Əvi ıştə səş ve ğəsidi bəpeş doəşbe. Sifətış ve rəsmibe. Iştə bakenbortonış ğəşənq randəbe. Həmə ım əloməton əvi nışon doedəbin ki, əczovon əv ıştəne. Çəy səyku bə po tosə çəy sıə ranqisə bıə dasti nanqıron har çi ənə ğəşənq iyən də
nizamibe ki, jıbızın ısət bə vəyəzoə ğəzinə bə vəyəxonə dəşedə. Çəy etəsə çəşon pentono bə ji mizisə bə qəzeti erəxəbe. Əv handəbe. Maftuliku omuniə çəpə peşton kəssir nıştəbe, dıl beşe-beşe hırdə pul aşmardəbe. Çe pələmə ə ton ki, məxloği çe latınə mıtbəxiku co kardəşbe, dı qılə siyo nəvo çiyedəbe.
Svoykin bə mizi nez bıe, reseptış bə uti qıniə xonəxoş doe. Əv bə Svoykini sifəti enırəxe. Reseptış se, qəzetış tosə noxtə hande, çəyo ıştə səş bə nimə bə rostə tərəf qordonie, jiədə lıbuti de tovi voteşe:
- Calomedi qrana duo, sacchari albi qrana quinque, numero decem! (Kalomeli dı qran, şəkər penc qran, xokə da! - latıni)
- Ja! - ım cırə sədo çı əpteki nığıliku ome.
Əczəvon de həmonə kolə sədo muksturə aşmardeşe.
- Ja! - əpteki co kınciku sədo ome.
Əczovon resepti səpe çi nıvışteşe, ıştə diənış ekarde, səş bə peş doe, ijən çəşonış həx bıe bə qəzetə.
- İ sahati bəpeş hozo bəbıe, - miyon dandonon voteşe, çəyo dəmande bə noxtə nəve ki, bini əyo mandəbe.
- Qədəy rə əbı ni? - Svoykini bırt-bırtış karde, - az hiç çəş nibəznem karde. Əczovon damə nıbıe.
Svoykin xılartış harde divanisə, binoş karde bo çəş karde. Əv nəxoşbe. Xırtəş təvedəbe, kəşonədə iyən lınqonədə bərkə dojış hestbe. Çəy sə ve qon bıəbe, əyo bə avə oxşə curi obrazon, dıvəlunəbə odəmə fiquron qardəbin.
Əczovoni, de bənkəon pur bıə rəfon, ğazə şoxon, etəjorkon əv jıqo bızın çı avşumə pardə peştono vindəbe, əncəx sahati hostoə tık-tıkə sədo ısəboy, əv jıqo zındəbe ki, çəy ıştən səy dıləku omedə... Lırəti iyən səy ğərğ bıe əvi şeşe çı krışnə ğandəbe. Tikəvonəən çəş kardeşe, bəne çı sahati yeknəsəqə tık-tıkə sədo çəy dıli bə i yəndı jedə, ıştəni qədəy bə dərhol vardero piyeşe ki, de əczovoni bə sehbət dəşu.
- Məvuji, bəmı ğızmə omedə, - voteşe. Doxtori vote ki, bə çımı noxəşi nom noe hələ çətine. Əncəx az ve zəyf bıəm. Həmən çımı bəxti vardə ki, az sərşəhrədə noxəş qıniəm, Xıdo nıkardəy, qirəm diədə bıəbəym, bini nə əptek heste, nə doxtor heste, çiç əbiy?
Əczovon ğət lıvedənıbe, səş bə peş doəbe, de qəzet hande məşğulbe. Bə Svoykini muraciəti əvi nə de sıxani, nəən de hərəkəti cəvob nıdoeşe. Jıqo bızın hiç dəyışon ni. Kəssiri bərkədə qəvəvencə kardeşe. Sahati tık-tıkə sədo şe-şe bərk, həmən zil bıedəbe. Vindeşe bəy quş ədə ni, çəşonış pedoe, bino kardeşe de bənkə pur bıə rəfədə bo nıvıştəyon hande. Çəyo Svoykini rəfon paylo bə şişəynə etəjorkə nəzərış səğande. De lırdinə sinəvonə bə əptek qıləy zoə dəşe, 10 kopiki məbləğədə neqoə zo
piyeşe. Muəllimi şoy-vo kardeşe ki, bo qəp je sıxan pəydo bıe, parse:
- Im neqoə zo bo çiçi məsrəfe?
Bəştə parsi cəvob nıstəy bəpeşt Svoykin dəmande bə əczovoni zobitəynə, zəğərə alimə sır-sifəti fik doe.
“Bə Xıdo ğəssəm, ve ğəribə odəmin. Bə çe səbəb bəştə dimi alimə ranq doedən ımon? - dılikuş dəvonie. Dəvoon seğat boho həvatedən, bo mu perosniero maz həvatedən, əncəx bə çımon sifəti erəxeədə fame bəbıe ki, ımon çe elmi kahinin. Nıvıştəy bə latıni, qəp jəy bə nemesi kardən... Iştəku miyonə əsron pesoxtən. Con xəş beədə, bə ım soxə mandə, melıdənoə fiziənomiyon jəqoən fik doedəniş. Əncəx, ənə bıe bənə mı məriz bıeş, bə dəhşət omedəş ki, ım mığəddəsə ko bı hışkə nəvoon dast mandə”.
Bə əczovoni dovilə fiziənomiyə erəxe-erəxe Svoykin bə ikərə piyeşe ki, çe ruşnəku, çe əczovoni alimoxşəşə fiziənomiyəku, çe sahati tık-tıkə sədoku bə duəro, vırəyədə olaxto... Noxəşi vardə sıstəti lap çəy coni sedəbe.
Əv bə pələmə nez bıe, qıyış noe bəsə kuli, voteşe:
- Şımənı Xıdo mıni vadən. Az noxəşim.
- Bı sahat. Xahiş kardəm bə pələmə ıştəni dəməhaşt!
Muəllim divanisə nışte, ıştə səyku hırinə obrazon bekarde-bekarde dəmande bə kəssiri çıko çoboğ kəşe erəxe. “... Hələ ısət nim sahat şe, - fame. Hələ ənən mandə... Həni hiç tovım mandəni!”
Ime ha, nəhoyət nızımə siyo farməset bə əczovoni nez bıe. Qıləy kəropkə ki, dılədəş xokə dəvo çiyedəbe, iyən şişə ğab ki, dılədəş sıə maye hestbe, çəy payloş noe.
Əczovon de tosə noxtə handeşe, qədə-qədə pələməku bərəd bıe, şişə ğabış rost karde, ıştə çəşi vədə əvış bə i yəndı jəy. Siqnəturəş nıvışte, bə şişə ğabi xırtəş dəbaste, çəyo dastış doroz karde bo mıhi. “Oxo ım noz-ğəmzə boçiy? -Svoykin fame. Həm vaxt qin kardeye, həmən bımiro əlavə pul bəsten.” Əczovoni eynən həmonə hərəkəton də xokə dəvoşən karde.
- Peqətən, - əczovoni bə Svoykini dimi enırəxəy, voteşe,
- 1 rubl şəş kopik bə kəssə doəninişon.
Svoykini dastış dənoe bə cif pul bekə, bə yodış dəşe ki, sovı 1 rubli bəyku co pul ni.
- 1 rubl şəş kopik? - Svoykini ji lıbuti mız-mızış karde. - Mıku əncəx 1 rubl heste. Jıqo famem ım bərəse. Isət çıko bəbıe bəs?
- Zındənim, - bırnie-bırnie əczovoni vote, dəvom kardeşe boştə qəzeti hande.
- Jəqoədə bıbaxşən mıni, şəş kopiki az maştə bərosnem, yaən bəvğandem.
- Əbı ni. Bəməku bə ğarz hiç çi doə bıedəni.
- Bəs az çiç bıkəm?
- Bışən kəyku şəş kopik peqətən, oqardən, çəyo dəvo peqəte bəzneşon.
- Poye bo mı ve qone. Bə kə vığandeən hiç ki ni.
- Zındənim, bə çımı koy ni.
- ...Çok, muəllimi voteşe, - bəşem bə kə...
Svoykin əptekiku beşe, bəştə kə səmt dəro qınie...
Bəştə numrə rəsencən əv bovə bıkə, penc kərə nışte boştə dinci se. Qədəy bəştə ome, mizisə i-dı qılə əbusiə pulış vinde, nışte qravatisə, qədəy ıştə dinci bıstənı. Kom ğıvvə bıebu, çəy sə bə balış okırniedəbe. Voteşe ki, dəğiğəy olaxtım.
Bə avə oxşəş hırinə obrazon iyən dıvəlunə bə odəmə fiquron çəy şuurışon eqəte. Xəyli mıddət əv hələ dərəsedəbe ki, bəy bə əptek şe lozime. Iştəni məcbur kardəbe ki, bəştı. Əncəx noxəşəti bəy zu ome. Mıştədəş qətə əbusiə pulon bəji rubin. Noxəşin hanədə vindəbe ki, əv ijən bə əptek şə, ijən əyo de əczovoni bə qəpe…